المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک وەزیران: پابەندین بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتی خۆیدا، بەو پێیەی بناغەی سیستەمی دیموکراسیە


20:08 عێراق
2025-09-16
12388

ئەمڕۆ سێشەممە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیران دووپاتیکردەوە عێراقی نوێ بەرەو پێشەوە چووە و گەڕانەوە بۆ دووم نییە. هەروەها جەختی لە پابەندبوونی خۆی کردەوە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراودا و بە بناغەی سیستەمی دیموکراسی لە قەڵەم دا.
نوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران  محەمەد شەیاع سودانی، ئەمڕۆ سێشەممە لە شاری بەغداد بەشداری کرد لە ئاهەنگێک کە لەلایەن ڕوانگەی عێراقی بۆ چاودێریکردنی دیموکراسییەوە ڕێکخرا، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی دیموکراسییەوە.

وتیشی سودانی سڵاوی لە ئامادەبووان کرد و ستایشی ئەو کەسانەی کرد کە بەرپرسن لە ڕێکخستنی ئەم ئاهەنگە هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی 18 ساڵ بەسەر بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و ناساندنی 15ی ئەیلول لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی جیهانی دیموکراسی.

سودانی جەختی لەوە کردەوە کە عێراق شایستەترین وڵاتە بۆ ئاهەنگگێڕان بە ڕۆژی دیموکراسی، چونکە ئەم ڕۆژە نوێنەرایەتی مۆدێلێکی ناوازە دەکات بۆ بەکارهێنان و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە گەلەکەمان دوایی ساڵانێکی زۆری خەباتی دژی دیکتاتۆرییەت کرد، و ڕووبەڕووی قێزەونترین شێوەی پراکتیزە سەرکوتگەرانە بووەوە و دەیان هەزار کەس بوونە قوربانی هەر لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هەڵەبجە و ئەنفال و هەڵمەتی لەناوبردنی زانایانی ئایینی و سەرکردە و کەسایەتییە سیاسی و سەربازی و ڕۆشنبیری و ئابووری و وەرزشییەکانیانەوە و باجی شەڕە بێسوودەکانی ڕژێمی پێشوو و وێرانکردنی بناغەکانی ژیان و وێرانکردنی ژینگەی دا، لەوانەش تاوانی وشککرنەوەی ئەهوارەکان.

ئەمانەی خوارەوە دەقی وتارەکەی  سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانە کەنوسینگەکەی بڵاویکردۆتەوە:

? زۆر گرنگە گەنجانمان ئاگاداری ئەو نادادپەروەری و ستەمکارییە بن کە ڕوویان دا، بە لەبەرچاوگرتنی بوونی پڕوپاگەندەی سیستماتیکی نا ڕاستی لەسەر ژیان لە ژێر دیکتاتۆریەتدا دروستکرد.

? لە سەردەمی دیکتاتۆرییەتدا عێراق گۆڕدرا بۆ زیندانێکی فراوان و لە لایەن یەک حیزبە کۆنترۆڵکرا و بەرتەسکی ئازادی و بیرکردنەوە بەسەر تاک و کۆمەڵدا سەپێندرا.

? دیکتاتۆرییەت لە ڕێگەی قوربانیدانی عێراقییەکانەاە بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و بە هاوکاری گەلانی دۆست ڕووخێنرا.

? هەنگاومان نا بەرەو سیستەمێکی دیموکراسی کە لەسەر بنەمای دەستورێکی هەمیشەیی دامەزراوە، لە چوارچێوەی سیستەمێکی پەرلەمانیدا کە 5 خولی پێشوومان تێیدا تێپەڕاند، و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانی تێدا چەسپاندووە.

? هێشتا کاری زۆرمان ماوە بۆ پتەوکردنی بناغەکانی دیموکراسی، وەک پێشخستنی پرەنسیپی هاوڵاتیبوون و ڕەتکردنەوەی پشک، و بنیاتنانی تەواوی دامەزراوەکان.

? لە ماوەی 22 ساڵدا دیموکراسی لە عێراق سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی ڕێز و دانپێدانانی هەموو وڵاتانی جیهان.

? تەواوکردنی چوارچێوە سیاسییەکان ئاسانکاری بۆ کۆتاییهێنان بە نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پشتیوانی عێراق (یۆنامی) و کۆتایی هێنان بە بوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و گواستنەوە بۆ پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد.

? حکومەتەکەمان پاڵپشتی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت و قۆرخکارییەکەی لەسەر بەکارهێنانی چەک و زامنی ئازادییە گشتیەکانی کرد، بەمەرجێک لەگەڵ ئازادییەکانی ئەوانی تردا ناکۆکی نەبن.

? تیرۆر هەوڵیدا ڕێگری لە پڕۆسەی دیموکراسی بکات، گەلەکەمانیش دوور لە چنگی تیرۆر و توندڕەوی و تەکفیر خەباتی کرد بۆ دەربڕینی ڕێگای خۆی.

? ڕێبازی دیموکراسی پێویستی بە پاراستنی زیاتر و کار و هەوڵی بەکۆمەڵ و پێشخستنی بەرژەوەندی کۆمەڵگا و سیستەم و یاسایە.

? یەکەم ئەرکی بەهێزکردنی ڕۆڵی دەوڵەت ئەوەیە یاسا پارێزگاری لە بوونی بکات و ڕێگری بکات لە بەکارهێنانی ئازادیەکان بۆ سوکایەتی کردن بە یاساکانی.

? ناوبانگی عێراق و ئازادی هاووڵاتیانی و مافیان لە زانینی ڕاستییەکانیان لە ناوەڕۆکی ئامانجەکانی دیموکراسیدایە.

? بەرنامەی حکومەتەکەمان تیشکی خستۆتە سەر پاراستنی دەستکەوتەکانی سیستەمی دیموکراسی لە ڕێگەی چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دابینکردنی مەرجەکانی ژیانێکی شایستە و ئاوەدانکردنەوەی وڵات و گەشەپێدان و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کە هەڕەشە لە ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکەن.

? مەرجەعییەتی باڵای ئایینی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم بنەمایانە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی دروست دەکات بۆ ئەوەی گەلەکەمان پەیڕەوی بکاتا.

? پاڵپشتی تەواومان بۆ کارەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پێشکەش کردووە بۆ بەڕێوەبردنی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکان لە سیستەمی دیموکراسیماندا.

? ڕێگە نادەین هیچ کەسێک هەوڵی پەکخستنی هەڵبژاردن یان شێواندنی بدات، هەروەها هەموو شتێکی پێویست بۆ دەستەبەرکردنی سەلامەتی کاندیدەکان و ئازادی هەڵبژاردن دابین دەکەین.

? هیچ جێگرەوەیەک بۆ ڕێڕەوی دەستوور و دیموکراسی کۆکەرەوەی هەموو عێراقییەکان نییە، هەروەها گەڕانەوە بۆ هەموو کارەسات و شکستەکانی ڕابردوو نییە.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

أحدث الاخبار

هل تنجح الدبلوماسية؟... ترامب يكشف عن مفاوضات حساسة مع إيران

هل تنجح الدبلوماسية؟... ترامب يكشف عن مفاوضات حساسة مع إيران

2026-04-05 19:32 1167
الدولار يسجل انخفاضا محدودا مع إغلاق الأسواق العراقية

الدولار يسجل انخفاضا محدودا مع إغلاق الأسواق العراقية

2026-04-05 18:40 1894
ترامب: اتفاق مع إيران غدًا أو "سنضرب كل شيء"

ترامب: اتفاق مع إيران غدًا أو "سنضرب كل شيء"

2026-04-05 18:29 2046
ترامب يكشف كواليس إنقاذ طيار أمريكي جريح داخل إيران

ترامب يكشف كواليس إنقاذ طيار أمريكي جريح داخل إيران

2026-04-05 16:10 2353
ترامب مهدداً إيران: الثلاثاء يوم محطات الكهرباء والجسور وسنضرب بقوة

ترامب مهدداً إيران: الثلاثاء يوم محطات الكهرباء والجسور وسنضرب بقوة

2026-04-05 15:23 2545
حالة تأهب قصوى.. إسرائيل تعزز انتشارها البحري تحسباً لهجمات حوثية

حالة تأهب قصوى.. إسرائيل تعزز انتشارها البحري تحسباً لهجمات حوثية

2026-04-05 14:45 3022
الإعدام لإرهابي من داعش تورط بجرائم سنجار بحق الإيزيديين

الإعدام لإرهابي من داعش تورط بجرائم سنجار بحق الإيزيديين

2026-04-05 13:58 5130
اليوم.. ختام الجولة 26 من دوري النجوم بأربع مواجهات نارية

اليوم.. ختام الجولة 26 من دوري النجوم بأربع مواجهات نارية

2026-04-05 13:07 5519
السوداني يؤكد تطوير منظومات الدفاع الجوي وتعزيز قدرات القوات الأمنية

السوداني يؤكد تطوير منظومات الدفاع الجوي وتعزيز قدرات القوات الأمنية

2026-04-05 12:41 3563
القضاء الإداري يوقف إقالة محافظ واسط ويعيده إلى منصبه

القضاء الإداري يوقف إقالة محافظ واسط ويعيده إلى منصبه

2026-04-05 11:57 3409
ارتفاع طفيف بأسعار الدولار مقابل الدينار العراقي ببغداد وأربيل

ارتفاع طفيف بأسعار الدولار مقابل الدينار العراقي ببغداد وأربيل

2026-04-05 10:30 3405
العراق... إطلاق سراح 595 نزيلاً خلال شهر آذار 2026

العراق... إطلاق سراح 595 نزيلاً خلال شهر آذار 2026

2026-04-05 11:42 3762
هجوم بطائرات مسيّرة يستهدف حقل البزركان النفطي دون خسائر بشرية

هجوم بطائرات مسيّرة يستهدف حقل البزركان النفطي دون خسائر بشرية

2026-04-05 01:03 8211
أكثر من 500 هجوم منذ بدء التوترات.. أربيل والسليمانية تحت القصف المسيّر

أكثر من 500 هجوم منذ بدء التوترات.. أربيل والسليمانية تحت القصف المسيّر

2026-04-04 23:40 4773
أمانة مجلس الوزراء: الأحد والإثنين عطلة رسمية لأبناء المكون المسيحي حصراً

أمانة مجلس الوزراء: الأحد والإثنين عطلة رسمية لأبناء المكون المسيحي حصراً

2026-04-04 22:57 8282
وزير الخارجية الإيراني: الهجمات على منشآتنا النووية تعرض المنطقة لخطر إشعاعي

وزير الخارجية الإيراني: الهجمات على منشآتنا النووية تعرض المنطقة لخطر إشعاعي

2026-04-04 22:53 4468
رسمياً... عودة حركة المسافرين بشكل طبيعي في منفذ الشلامجة

رسمياً... عودة حركة المسافرين بشكل طبيعي في منفذ الشلامجة

2026-04-04 21:05 6323
الحكيم يحذر من عزلة عراقية ويطالب بوحدة وطنية ومبدأ "العراق أولاً"

الحكيم يحذر من عزلة عراقية ويطالب بوحدة وطنية ومبدأ "العراق أولاً"

2026-04-04 20:46 5539