المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک وەزیران: پابەندین بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتی خۆیدا، بەو پێیەی بناغەی سیستەمی دیموکراسیە


20:08 عێراق
2025-09-16
12389

ئەمڕۆ سێشەممە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیران دووپاتیکردەوە عێراقی نوێ بەرەو پێشەوە چووە و گەڕانەوە بۆ دووم نییە. هەروەها جەختی لە پابەندبوونی خۆی کردەوە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراودا و بە بناغەی سیستەمی دیموکراسی لە قەڵەم دا.
نوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران  محەمەد شەیاع سودانی، ئەمڕۆ سێشەممە لە شاری بەغداد بەشداری کرد لە ئاهەنگێک کە لەلایەن ڕوانگەی عێراقی بۆ چاودێریکردنی دیموکراسییەوە ڕێکخرا، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی دیموکراسییەوە.

وتیشی سودانی سڵاوی لە ئامادەبووان کرد و ستایشی ئەو کەسانەی کرد کە بەرپرسن لە ڕێکخستنی ئەم ئاهەنگە هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی 18 ساڵ بەسەر بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و ناساندنی 15ی ئەیلول لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی جیهانی دیموکراسی.

سودانی جەختی لەوە کردەوە کە عێراق شایستەترین وڵاتە بۆ ئاهەنگگێڕان بە ڕۆژی دیموکراسی، چونکە ئەم ڕۆژە نوێنەرایەتی مۆدێلێکی ناوازە دەکات بۆ بەکارهێنان و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە گەلەکەمان دوایی ساڵانێکی زۆری خەباتی دژی دیکتاتۆرییەت کرد، و ڕووبەڕووی قێزەونترین شێوەی پراکتیزە سەرکوتگەرانە بووەوە و دەیان هەزار کەس بوونە قوربانی هەر لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هەڵەبجە و ئەنفال و هەڵمەتی لەناوبردنی زانایانی ئایینی و سەرکردە و کەسایەتییە سیاسی و سەربازی و ڕۆشنبیری و ئابووری و وەرزشییەکانیانەوە و باجی شەڕە بێسوودەکانی ڕژێمی پێشوو و وێرانکردنی بناغەکانی ژیان و وێرانکردنی ژینگەی دا، لەوانەش تاوانی وشککرنەوەی ئەهوارەکان.

ئەمانەی خوارەوە دەقی وتارەکەی  سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانە کەنوسینگەکەی بڵاویکردۆتەوە:

? زۆر گرنگە گەنجانمان ئاگاداری ئەو نادادپەروەری و ستەمکارییە بن کە ڕوویان دا، بە لەبەرچاوگرتنی بوونی پڕوپاگەندەی سیستماتیکی نا ڕاستی لەسەر ژیان لە ژێر دیکتاتۆریەتدا دروستکرد.

? لە سەردەمی دیکتاتۆرییەتدا عێراق گۆڕدرا بۆ زیندانێکی فراوان و لە لایەن یەک حیزبە کۆنترۆڵکرا و بەرتەسکی ئازادی و بیرکردنەوە بەسەر تاک و کۆمەڵدا سەپێندرا.

? دیکتاتۆرییەت لە ڕێگەی قوربانیدانی عێراقییەکانەاە بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و بە هاوکاری گەلانی دۆست ڕووخێنرا.

? هەنگاومان نا بەرەو سیستەمێکی دیموکراسی کە لەسەر بنەمای دەستورێکی هەمیشەیی دامەزراوە، لە چوارچێوەی سیستەمێکی پەرلەمانیدا کە 5 خولی پێشوومان تێیدا تێپەڕاند، و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانی تێدا چەسپاندووە.

? هێشتا کاری زۆرمان ماوە بۆ پتەوکردنی بناغەکانی دیموکراسی، وەک پێشخستنی پرەنسیپی هاوڵاتیبوون و ڕەتکردنەوەی پشک، و بنیاتنانی تەواوی دامەزراوەکان.

? لە ماوەی 22 ساڵدا دیموکراسی لە عێراق سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی ڕێز و دانپێدانانی هەموو وڵاتانی جیهان.

? تەواوکردنی چوارچێوە سیاسییەکان ئاسانکاری بۆ کۆتاییهێنان بە نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پشتیوانی عێراق (یۆنامی) و کۆتایی هێنان بە بوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و گواستنەوە بۆ پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد.

? حکومەتەکەمان پاڵپشتی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت و قۆرخکارییەکەی لەسەر بەکارهێنانی چەک و زامنی ئازادییە گشتیەکانی کرد، بەمەرجێک لەگەڵ ئازادییەکانی ئەوانی تردا ناکۆکی نەبن.

? تیرۆر هەوڵیدا ڕێگری لە پڕۆسەی دیموکراسی بکات، گەلەکەمانیش دوور لە چنگی تیرۆر و توندڕەوی و تەکفیر خەباتی کرد بۆ دەربڕینی ڕێگای خۆی.

? ڕێبازی دیموکراسی پێویستی بە پاراستنی زیاتر و کار و هەوڵی بەکۆمەڵ و پێشخستنی بەرژەوەندی کۆمەڵگا و سیستەم و یاسایە.

? یەکەم ئەرکی بەهێزکردنی ڕۆڵی دەوڵەت ئەوەیە یاسا پارێزگاری لە بوونی بکات و ڕێگری بکات لە بەکارهێنانی ئازادیەکان بۆ سوکایەتی کردن بە یاساکانی.

? ناوبانگی عێراق و ئازادی هاووڵاتیانی و مافیان لە زانینی ڕاستییەکانیان لە ناوەڕۆکی ئامانجەکانی دیموکراسیدایە.

? بەرنامەی حکومەتەکەمان تیشکی خستۆتە سەر پاراستنی دەستکەوتەکانی سیستەمی دیموکراسی لە ڕێگەی چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دابینکردنی مەرجەکانی ژیانێکی شایستە و ئاوەدانکردنەوەی وڵات و گەشەپێدان و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کە هەڕەشە لە ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکەن.

? مەرجەعییەتی باڵای ئایینی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم بنەمایانە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی دروست دەکات بۆ ئەوەی گەلەکەمان پەیڕەوی بکاتا.

? پاڵپشتی تەواومان بۆ کارەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پێشکەش کردووە بۆ بەڕێوەبردنی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکان لە سیستەمی دیموکراسیماندا.

? ڕێگە نادەین هیچ کەسێک هەوڵی پەکخستنی هەڵبژاردن یان شێواندنی بدات، هەروەها هەموو شتێکی پێویست بۆ دەستەبەرکردنی سەلامەتی کاندیدەکان و ئازادی هەڵبژاردن دابین دەکەین.

? هیچ جێگرەوەیەک بۆ ڕێڕەوی دەستوور و دیموکراسی کۆکەرەوەی هەموو عێراقییەکان نییە، هەروەها گەڕانەوە بۆ هەموو کارەسات و شکستەکانی ڕابردوو نییە.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

دوایین هەواڵەکان

عێراقچی: بە ئامانجگرتنی كارگه‌كانی وزە لەلایەن ئیسرائیلەوە پێچەوانەی وادەی ترەمپە

عێراقچی: بە ئامانجگرتنی كارگه‌كانی وزە لەلایەن ئیسرائیلەوە پێچەوانەی وادەی ترەمپە

2026-03-28 00:23 13560
پەروەردە و خوێندنی باڵای هەرێم کاتی دەستپێکردنەوەی دەوامیان ڕاگەیاند

پەروەردە و خوێندنی باڵای هەرێم کاتی دەستپێکردنەوەی دەوامیان ڕاگەیاند

2026-03-28 00:03 12751
ئەڵمانیا: بەمزوانە ئەمریكاو ئێران لە پاكستان دانوستانی راستەوخۆ دەكەن

ئەڵمانیا: بەمزوانە ئەمریكاو ئێران لە پاكستان دانوستانی راستەوخۆ دەكەن

2026-03-27 23:59 13210
سوپای پاسداران: رێگریمان له‌ سێ كه‌شتی كرد بۆ تێپه‌ڕبون به‌ گه‌روی هورمزدا

سوپای پاسداران: رێگریمان له‌ سێ كه‌شتی كرد بۆ تێپه‌ڕبون به‌ گه‌روی هورمزدا

2026-03-27 23:58 12873
وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا ماوه‌ی مانه‌وه‌ی ئه‌و خوێندكارانه‌ی له‌ هه‌رێم درێژكرده‌وه‌ كه‌ له‌ ئێران ده‌خوێنن

وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا ماوه‌ی مانه‌وه‌ی ئه‌و خوێندكارانه‌ی له‌ هه‌رێم درێژكرده‌وه‌ كه‌ له‌ ئێران ده‌خوێنن

2026-03-27 23:55 12019
واڵ ستریت جۆرناڵ: ئێران داوای درێژكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی له‌ تره‌مپ نه‌كردوه‌

واڵ ستریت جۆرناڵ: ئێران داوای درێژكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی له‌ تره‌مپ نه‌كردوه‌

2026-03-27 23:54 12082
كەشناسی هەرێم: ئه‌مڕۆ و سبه‌ی باران بارین له‌ ناوچه‌ جیاجیاكان به‌رده‌وام دەبێت

كەشناسی هەرێم: ئه‌مڕۆ و سبه‌ی باران بارین له‌ ناوچه‌ جیاجیاكان به‌رده‌وام دەبێت

2026-03-27 23:52 12195
فایەق زێدان: بڕیاری راگه‌یاندنی جه‌نگ به‌گوێره‌ی ده‌ستور ته‌نیا له‌ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تدایه‌

فایەق زێدان: بڕیاری راگه‌یاندنی جه‌نگ به‌گوێره‌ی ده‌ستور ته‌نیا له‌ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تدایه‌

2026-03-27 23:49 12294
هەیبەت حەلبوسی: دواکەوتنی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار چیتر قبوڵکراو نییە

هەیبەت حەلبوسی: دواکەوتنی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار چیتر قبوڵکراو نییە

2026-03-27 23:46 12304
هاتوچۆی هه‌ولێر: به‌رزبونه‌وه‌ی ئاستی باراناو بۆته‌ هۆی وه‌ستانی هاتوچۆ له‌ چه‌ند شه‌قامێك

هاتوچۆی هه‌ولێر: به‌رزبونه‌وه‌ی ئاستی باراناو بۆته‌ هۆی وه‌ستانی هاتوچۆ له‌ چه‌ند شه‌قامێك

2026-03-26 23:13 13081
سەرۆک وەزیران وپادشای ئوردن جەخت لە گرنگی هەوڵی بێوچان بۆ ڕاگرتنی جەنگ دەکەنەوە

سەرۆک وەزیران وپادشای ئوردن جەخت لە گرنگی هەوڵی بێوچان بۆ ڕاگرتنی جەنگ دەکەنەوە

2026-03-26 19:49 12541
ه‌رارگای خاته‌مولئه‌نبیا: هێرش بكرێته‌ سه‌ر وێستگه‌كانی ئێران، ژێرخانی وزه‌ له‌ناوچه‌كه‌ وێران ده‌كه‌ین

ه‌رارگای خاته‌مولئه‌نبیا: هێرش بكرێته‌ سه‌ر وێستگه‌كانی ئێران، ژێرخانی وزه‌ له‌ناوچه‌كه‌ وێران ده‌كه‌ین

2026-03-22 21:20 12066
پزیشكیان: وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌ بێسه‌روبه‌ره‌كان له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا ده‌ده‌ینه‌وه‌

پزیشكیان: وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌ بێسه‌روبه‌ره‌كان له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا ده‌ده‌ینه‌وه‌

2026-03-22 21:16 10185
سكرتێری ناتۆ: هاوکاری ئەمریکا دەکەین بۆ کردنەوەی گەروی هورمز

سكرتێری ناتۆ: هاوکاری ئەمریکا دەکەین بۆ کردنەوەی گەروی هورمز

2026-03-22 21:14 11826
ژێرده‌ریایی ئه‌تۆمی به‌ریتانیا گه‌یشتۆته‌ ده‌ریای عه‌ره‌ب

ژێرده‌ریایی ئه‌تۆمی به‌ریتانیا گه‌یشتۆته‌ ده‌ریای عه‌ره‌ب

2026-03-22 21:12 11414
ئه‌مریكا ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئێران فڕۆكه‌یه‌كی ئێف15ی خستبێته‌ خواره‌وه‌

ئه‌مریكا ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئێران فڕۆكه‌یه‌كی ئێف15ی خستبێته‌ خواره‌وه‌

2026-03-22 21:10 4635
وەزارەتی پێشمەرگە: بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان هێرشکرایە سەر یەکێک لە بارەگاکانمان لە چەمچەماڵ

وەزارەتی پێشمەرگە: بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان هێرشکرایە سەر یەکێک لە بارەگاکانمان لە چەمچەماڵ

2026-03-22 16:15 11282
بەهۆی هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر باشووری ئیسرائیل زیاتر لە ١٦٠ کەس بریندار بوون

بەهۆی هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر باشووری ئیسرائیل زیاتر لە ١٦٠ کەس بریندار بوون

2026-03-22 16:13 6114