ڕاوێژکارێکی حکومی: هاوبەشییەکانی عێراق و عومان دەرگا بەڕووی هاوکاری لەگەڵ کەنداو نێودەوڵەتیدا دەکاتەوە
ئەمڕۆ شەممە مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیران، دووپاتیكردەوە كە ئەو ڕێككەوتنانەی لەگەڵ عومان ئەنجامدراون نەخشەڕێگایەك بۆ كراوەیی زیاتری عەرەبی و هەرێمی پێكدەهێنن، ئاماژەی بەوەشكرد، دەرگای هاوبەشی لەگەڵ وڵاتانی كەنداو و بەندەرە دەریاییە نێودەوڵەتییەكان دەكەنەوە.
ساڵح لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵی فەرمی کەموتەڵع بەدواداچوونی بۆ کردووە ڕایگەیاند: ئەو یاداشتە لێكتێگەیشتنانەی كە محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیران لە سەردانەكەی ئەم دواییەیدا بۆ سەڵتەنەی عومان واژۆ كردووە، بەردێكی بناغەی هاوكاری نێوان دوو وڵاتی گرنگی كەنداو لە هەردوو دیوی كەنداو پێكدەهێنن، ئەم یاداشتانە تەنیا بەڵگەنامەی فەرمی نین ئەوان نوێنەرایەتی نەخشەڕێگایەك دەكەن بەرەو عێراقێك كە زیاتر بەڕووی دەوروبەری عەرەبی و ناوچەیی خۆیدا كراوە بێت، زیاتر توانای ڕاكێشانی وەبەرهێنان و بەدەستهێنانی گەشەپێدانی بەردەوامی هەیە، و نوێنەرایەتی هەنگاوێكی ستراتیژی دەكات بەرەو جێگیركردنەوەی عێراق لە ڕووی ئابووری و ناوچەییەوە.
ئاماژەی بەوەشكرد : عێراق هەوڵدەدات پەیوەندییە ئابوورییەكانی لە چوارچێوەی تەقلیدی زیاتر فراوان بكات، بەو پێیەی یاداشتەكانی لێكتێگەیشتن لەگەڵ سەڵتەنەی عومان بە تایبەتی دەرگای هاوبەشی لەگەڵ وڵاتێكی كەنداو كە شوێنی ستراتیژی و بەندەری دەریایی نێودەوڵەتی پێشكەوتووی هەبێت، بەتایبەتی پەیوەندی لۆجستی لەڕێگەی پڕۆژەی ڕێگای گەشەپێدانەوە دەكاتەوە و هەروەها ووتیشی : بەستنەوەی بەندەری گراند فاو بە بەندەرەكانی سەڵتەنەی عومان لە ڕێگەی پرۆژەی ڕێگای گەشەپێدانەوە، ڕێڕەوێكی بازرگانی دروست دەكات كە كەنداو بە توركیا و ئەوروپا دەبەستێتەوە، پێگەی عێراق وەك ناوەندێكی ترانزێتی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بەهێزتر دەكات. ئەمەش دەبێتە هۆی فراوانكردنی بازرگانی نێوان هەردوو وڵات و ئاماژەی بەوەشكرد : یاداشتنامەكانی لێكتێگەیشتنی واژۆكراو بوارە گرنگەكانی دیكە دەگرێتەوە، وەك بازاڕی سەرمایە، پیشەسازی، وزە، و گەشتیاری. ئەم كەرتانە دەتوانن وەك دەروازەیەك بۆ هاوكاری فراوانتر لەگەڵ وڵاتانی كەنداو، كە خاوەنی شارەزایی پێشكەوتوون لەم كەرتانەدا. ئەمەش ڕێگریكردن لە دوو باجدان لە نێوان هەردوو وڵاتی برادا، بۆ ڕێگریكردن لە خۆدزینەوە لە باج لەسەر داهات و سەرمایە، ئەمەش هاندەری عومان و سەرمایە دەبێت، وەبەرهێنەرانی عێراق بەبێ ترس لە ئاڵۆزییەكانی باج سەرمایە وەبەربهێنن، ئاماژەی بەوەشكرد، یاداشتنامەیەكی لێكتێگەیشتنیش لەنێوان فیدراسیۆنی ژوورە بازرگانییەكانی عێراق و ژووری بازرگانی و پیشەسازی عومان واژۆكرا، كە ڕۆڵی كەرتی تایبەت لە پێشەنگایەتیكردنی هاوكارییە ئابوورییەكان لە هاوكارییەكی ئازادانەی نێوان بازاڕەكان. ئەمەش دامەزراندنی پڕۆژەی ستراتیژی لە كەرتی وزە و لۆجستیكیشدا دەگرێتەوە. ڕێككەوتنی نێوان هەردوو وڵات دامەزراوەیەكی عەمباركردنی نەوت لەگەڵ كەرتی لۆجستیكیدا دروستدەكرێت و توانای 10 ملیۆن بەرمیل لە بەندەری دوقم لە عومان، هەنگاوێكی گرنگە بەرەو دامەزراندنی ژێرخانی ناوچەیی بەهێز لە كەرتەكانی وزە و گواستنەوەدا.
ووتیشی: ئەم دۆسیە وا دەكات عێراق بە ئاسانی بتوانێت دەستی بگات بە بازاڕەكانی ئاسیا و ئەفریقا و پێگەی خۆی وەك خاڵی ترانزیتی سەرەكی بەهێزتر بكات. جگە لەوەش میكانیزمێكی بەدواداچوون لە ڕێگەی پێكهێنانی لیژنەیەكی هاوبەشەوە، وەك ئەنجومەنی عومان-عێراقی، بۆ چاودێریكردنی جێبەجێكردن دەستیپێكرد. ئەمەش جددیەتی گۆڕینی پلانەكان بۆ واقیعی بەرجەستە پشتڕاست دەكاتەوە.
ئاماژەی بەوەشكرد : زیاتر لە 24 یاداشتنامەی لێكتێگەیشتن واژۆكراون، كە كەرتە گرنگە جیاوازەكانی وەك وزە، كەرەستەی خاو، گەشتیاری، پەیوەندییەكان، ژێرخانی، شارە زیرەكەكان، بەرهەمهێنان، خزمەتگوزارییە داراییەكان، و بازاڕەكانی سەرمایە دەگرێتەوە و ڕوونیشیكردەوە، یاداشتەكان هاوكاری لە بوارەكانی یاسایی، پەروەردە، توێژینەوەی زانستی، خاوەندارێتی فیكری، بوژانەوەی شارەكان و كەرتی بەرگریش لەخۆگرتبوو". ئاماژەی بەوەشكرد، "بازاڕی وەبەرهێنانی عومان ئاماژەیە بۆ بوونی بەرچاوی كەرتی تایبەتی عێراق، بەو پێیەی ژمارەی ئەو كۆمپانیایە عێراقیانەی لە ئێستادا وەبەرهێنان لە سەڵتەنەی عومان دەكەن گەیشتووەتە نزیكەی هەزار و 304 كۆمپانیا، بە كۆی سەرمایەی نزیكەی 94.3 ملیۆن ڕیاڵی عومانی، كە دەكاتە 68.2%ی وەبەرهێنانی بیانی لەوێ. پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو كەرتی تایبەتیش ئاماژەن، خۆشگوزەرانی عومانییەكان و عێراق وەك بازاڕێكی سەرنجڕاكێش و دەرفەتێكی گرنگ دەبینن بۆ سوودمەندبوون لە ژێرخانی نوێبووەوە و ناوچە ئازادەكان بۆ وەبەرهێنان و بازرگانی، ئاماژەی بەوەشكردووە، ئاڵوگۆڕی بازرگانی لە نێوان هەردوو وڵاتی برادا لە ساڵی 2024 بە بەراورد بە ساڵی 2023 بە ڕێژەی 30٠% بازدانی بەخۆیەوە بینیوە و گەیشتووەتە نزیكەی 779 ملیۆن دۆلار و لە نیوەی یەكەمی ساڵی 2025دا بۆ 622 ملیۆن دۆلار بەرزبووەتەوە.
