المطلع
عاجل

post-image

مەسرور بارزانی داوای بەهاناوەچوونی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دەکات


00:00 كوردستان
2023-09-13
99765

رۆژنامەی مۆنیتۆری ئەمەریکی، زانیاری لەبارەی ناوەڕۆکی نامەیەکی مەسرور بارزانی بۆ جۆ بایدن ئاشکرا کرد و ڕایگەیاند، "سەرۆک وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، مەسرور بارزانی داوای لە جۆ بایدن کرد دەستێوەردان بکات لە قووڵبوونەوەی قەیرانەکانی حکومەتی ناوەندی لە بەغدا، ئەمەش ترسی ئەوەیە کە هەرێمی کوردستان وەک قەوارەیەک دەڕووخێت ئەگەر قەیرانەکە بەبێ کۆنترۆڵ جێبهێڵێت". 
لە نامەکدا کە ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردوو (10ـی ئەیلولی 2023) بە کۆشکی سپی گەیشت، بارزانی نوسیویەتی، "ئێستا لە قۆناغێکی دیکەی گرنگی مێژووماندا بۆت دەنووسم، لە قۆناغێکدا کە دەترسم لەوانەیە زەحمەتمان هەبێت بەسەریدا زاڵ بین، دەستکاری لە ڕووی ئابوورییەوە و خوێنڕشتن لە ڕووی سیاسییەوە، بۆ یەکەم جار لە ماوەی سەرۆکایەتیمدا وەک سەرۆک وەزیران، نیگەرانییەکی زۆرم هەیە کە ئەم هەڵمەتە ناڕەوایە دژی ئێمە لەوانەیە ببێتە هۆی داڕمانی قەوارەی هەرێمی کوردستان". هەروەها مەسرور بارزانی لە تەواوی نامەکەیدا نووسی، "ئێمە باوەڕمان وایە کە بەڕێوەبەرایەتییەکەتان کاریگەرییەکی بەرچاوی هەیە لە بەغدا".
بارزانی لەبارەی توانای واشنتۆن بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکانی هەرێم وتی، "ئەم قەیرانانە لە کاتێکدا دێت کە گرژییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا زیاد دەکات سەبارەت بە تەرخانکردنی بودجە و فرۆشتنی نەوت و ناوچە دابڕاوەکان"، بارزانی لە کۆبوونەوەیەکی ڕۆژی دووشەممەدا لە هەولێر لەگەڵ باڵیۆزی ئەمەریکا لە عێراق "ئەلینا ڕۆمانسکی" داوای بەشداریکردنی زیاتری ئەمەریکای کرد بۆ یارمەتیدان لە چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانی نێوان هەرێم و بەغدا. 
ڕۆژنامەی مۆنیتۆر ڕوونیکردەوەش، کە لەگەڵ ئەوەی واشنتۆن سەرنجی لەسەر چین و ناکۆکییەکانی ئۆکراینایە، نامەکەی بارزانی مەبەستی ئەوەیە کە بەڕێوەبەرایەتی سەرۆک جۆ بایدن بەرەو کردار هەنگاو بنێت پێش ئەوەی گرژی و توندوتیژی نێوان هەرێم و بەغدا قوڵتر بێت، ڕۆژنامەکە ئاماژەی بە گرژییەکانی هەفتەی ڕابردووی شاری کەرکوکی کرد و هاتووە، هەفتەی ڕابردوو ئەو ڕووداوە لە پارێزگای کەرکوکی دەوڵەمەند بە نەوت سەریهەڵدا کاتێک گوایە کورد و عەرەب بە پاس لەلایەن گروپە میلیشیا شیعەکانەوە کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن پێکدادانیان کرد لەسەر بڕیارێکی دادگا کە ڕێگری لە پارتی دیموکراتی کوردستان دەکات لە گەڕانەوەی بارەگاکانی لە بۆ شارەکە، کە بەهۆی چوار کورد کوژران لەو خۆپیشاندانانە کە لە کۆتاییدا لەلایەن هێزە فیدراڵییەکانەوە بڵاوەیان پێ کرا. هەروەها بەرپرسێکی کورد بە ڕۆژنامەکەی وت: وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ڕەتیکردەوە لەسەر نامەکە قسە بکات، هەروەها بەرپرسێکی کۆشکی سپی لەبارەی پەیوەندییە دیپلۆماسییە تایبەتەکانەوە بە مۆنیتۆری ڕاگەیاند، "لێدوان لەسەر پەیوەندییە دیپلۆماسییە تایبەتەکان نادەین"، لەلایەن خۆیەوە ڕۆژنامەکە جەختی کردەوە، کە کۆشکی سپی وەڵامی نامەکەی بارزانی نەدایەوە تا ئێستا.. 
هاتووەش، لەو کاتەوەی ئەمریکا عێراقێکی دیموکراتییان درووست کرد لەگەڵ ڕووخاندنی سەدام حسێن لە ساڵی 2003، لایەنەکان ناکۆکییان لەسەر ئەوە هەبوو کە دەبێت چ بەشێک لە بودجەی عێراق بۆ کوردەکان بچێت، لەگەڵ ئەوەی حکومەتەکانی بەغدا بە شێوەیەکی ئاسایی شکستیان هێناوە لە ڕادەستکردنی ئەو بڕە پارەیەی کە لە هەر کاتێکی دیاریکراودا لەسەری ڕێککەوتبوون، ئەمەش وایکردووە حکومەتی هەرێمی کوردستان هەوڵ بدات مووچەی فەرمانبەرانی بدات کە مانگانە 625 ملیۆن دۆلار دەبێت. 
ڕۆژنامەکە ڕوونیکردەوە، کە لەم ساڵانەی دواییدا، ناکۆکییەکان لەو ڕوانگەیەوە سەرچاوەی گرتووە کە بەغدا دەڵێت هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2014ەوە بە شێوەیەکی نایاسایی نەوتی عێراقی لە ڕێگەی تورکیاوە دەفرۆشن بەبێ ڕەزامەندی حکومەتی فیدراڵی، عێراق بابەتەکەی ڕەوانەی دادگایەکی نێودەوڵەتی کرد و تورکیا لە سەرەتای ئەمساڵدا بە بڕی 1.5 ملیار دۆلار سزادرا کاتێک ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی لە پاریس بڕیاری لە بەرژەوەندی بەغدا دا، لە وەڵامدا، تورکیا ڕۆژانە نزیکەی 400 هەزار بەرمیل نەوتی خاوی کوردستان و 75 هەزار بەرمیل نەوتی خاوی عێراقی لە کێڵگەکانی کەرکوکەوە ڕاگرت، هەروەها ئەنقەرە داوا لە بەغدا دەکات واز لە قەرەبووکردنەوەکە بهێنێت و دۆسیەیەکی دیکەی دادوەری لە دژی هەڵبوەشێنێت بەمەبەستی دەستپێکردنەوەی هەناردەکردن لە بەندەری جیهانی تورکیاوە، ئەمەش کوردەکان بە لایەنی کەمەوە 5 ملیار دۆلار لە داهات بێبەش کرد لەو کاتەوەی هەناردەکردن وەستاوە، بەڵام بارزانی بە بایدنی وت: "بەداخەوە پێتان ڕادەگەیەنم کە ئەوان پێچەوانەیان کردووە، خواستی باشمان بۆ ڕازیبوونمان بە بازاڕکردنی نەوت لە ڕێگەی حکومەتی فیدراڵییەوە لە بەرامبەر بەشێکی تەواوی بودجەی فیدراڵیدا بە ئاشکرا لە دەست داوە".

لە تەواوی وتارەکەی ڕۆژنامەی مۆنیتۆری ئەمەریکی هاتووە، "ژمارەی ئەو داهاتە نەوتییانەی کە بەڵێنیان پێدراوە بە هەرێمی کوردستان دوای گفتوگۆکانی نێوان بارزانی و بەغدا لە مانگی نیساندا، مانگانە 900 ملیۆن دۆلار بووە"، لەگەڵ ئەوەشدا حکومەتی فیدراڵی زۆر کەمتر دەنێرێت، تەنانەت لە کاتێکدا هەرێمی کوردستان ڕۆژانە 85 هەزار بەرمیل نەوتی خاویان ناردە بەغدا کە بەگوێرەی ئەو ڕێککەوتنە بەڵێنیان دابوو بەبێ ئەوەی هیچ شتێک وەربگرن، هەروەها لە 2ـی ئەیلول، دەسەڵاتدارانی فیدراڵی حکومەتی هەرێمی کوردستانیان ئاگادارکردەوە کە ئامادەیە مانگانە 380 ملیۆن دۆلار قەرز بە هەرێم بدات. 
بەرپرسانی هەرێمی کوردستانی عێراق ماوەیەکی زۆرە نائومێدی خۆیان دەربڕی لەوەی کە  ئەمەریکا گرنگی بە دۆخە سەختەکەیان نادات، لەگەڵ ئەوەی هەموو نامەکانیان بێ وەڵامن و بەرپرسانی باڵای ئەمەریکا چیتر بە هەمان ڕێژەی بەڕێوەبەرایەتییەکەی پێشوو بەشداری ناکەن کاتێک لە بەڕێوەبەرایەتی تڕەمپ وەزیری وزە مانگانە پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ بارزانیدا ئەنجام دەدا.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

دوایین هەواڵەکان

عێراقچی: بە ئامانجگرتنی كارگه‌كانی وزە لەلایەن ئیسرائیلەوە پێچەوانەی وادەی ترەمپە

عێراقچی: بە ئامانجگرتنی كارگه‌كانی وزە لەلایەن ئیسرائیلەوە پێچەوانەی وادەی ترەمپە

2026-03-28 00:23 13530
پەروەردە و خوێندنی باڵای هەرێم کاتی دەستپێکردنەوەی دەوامیان ڕاگەیاند

پەروەردە و خوێندنی باڵای هەرێم کاتی دەستپێکردنەوەی دەوامیان ڕاگەیاند

2026-03-28 00:03 12558
ئەڵمانیا: بەمزوانە ئەمریكاو ئێران لە پاكستان دانوستانی راستەوخۆ دەكەن

ئەڵمانیا: بەمزوانە ئەمریكاو ئێران لە پاكستان دانوستانی راستەوخۆ دەكەن

2026-03-27 23:59 13150
سوپای پاسداران: رێگریمان له‌ سێ كه‌شتی كرد بۆ تێپه‌ڕبون به‌ گه‌روی هورمزدا

سوپای پاسداران: رێگریمان له‌ سێ كه‌شتی كرد بۆ تێپه‌ڕبون به‌ گه‌روی هورمزدا

2026-03-27 23:58 12863
وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا ماوه‌ی مانه‌وه‌ی ئه‌و خوێندكارانه‌ی له‌ هه‌رێم درێژكرده‌وه‌ كه‌ له‌ ئێران ده‌خوێنن

وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا ماوه‌ی مانه‌وه‌ی ئه‌و خوێندكارانه‌ی له‌ هه‌رێم درێژكرده‌وه‌ كه‌ له‌ ئێران ده‌خوێنن

2026-03-27 23:55 11980
واڵ ستریت جۆرناڵ: ئێران داوای درێژكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی له‌ تره‌مپ نه‌كردوه‌

واڵ ستریت جۆرناڵ: ئێران داوای درێژكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی له‌ تره‌مپ نه‌كردوه‌

2026-03-27 23:54 11998
كەشناسی هەرێم: ئه‌مڕۆ و سبه‌ی باران بارین له‌ ناوچه‌ جیاجیاكان به‌رده‌وام دەبێت

كەشناسی هەرێم: ئه‌مڕۆ و سبه‌ی باران بارین له‌ ناوچه‌ جیاجیاكان به‌رده‌وام دەبێت

2026-03-27 23:52 12027
فایەق زێدان: بڕیاری راگه‌یاندنی جه‌نگ به‌گوێره‌ی ده‌ستور ته‌نیا له‌ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تدایه‌

فایەق زێدان: بڕیاری راگه‌یاندنی جه‌نگ به‌گوێره‌ی ده‌ستور ته‌نیا له‌ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تدایه‌

2026-03-27 23:49 12136
هەیبەت حەلبوسی: دواکەوتنی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار چیتر قبوڵکراو نییە

هەیبەت حەلبوسی: دواکەوتنی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار چیتر قبوڵکراو نییە

2026-03-27 23:46 12121
هاتوچۆی هه‌ولێر: به‌رزبونه‌وه‌ی ئاستی باراناو بۆته‌ هۆی وه‌ستانی هاتوچۆ له‌ چه‌ند شه‌قامێك

هاتوچۆی هه‌ولێر: به‌رزبونه‌وه‌ی ئاستی باراناو بۆته‌ هۆی وه‌ستانی هاتوچۆ له‌ چه‌ند شه‌قامێك

2026-03-26 23:13 12790
سەرۆک وەزیران وپادشای ئوردن جەخت لە گرنگی هەوڵی بێوچان بۆ ڕاگرتنی جەنگ دەکەنەوە

سەرۆک وەزیران وپادشای ئوردن جەخت لە گرنگی هەوڵی بێوچان بۆ ڕاگرتنی جەنگ دەکەنەوە

2026-03-26 19:49 12512
ه‌رارگای خاته‌مولئه‌نبیا: هێرش بكرێته‌ سه‌ر وێستگه‌كانی ئێران، ژێرخانی وزه‌ له‌ناوچه‌كه‌ وێران ده‌كه‌ین

ه‌رارگای خاته‌مولئه‌نبیا: هێرش بكرێته‌ سه‌ر وێستگه‌كانی ئێران، ژێرخانی وزه‌ له‌ناوچه‌كه‌ وێران ده‌كه‌ین

2026-03-22 21:20 12065
پزیشكیان: وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌ بێسه‌روبه‌ره‌كان له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا ده‌ده‌ینه‌وه‌

پزیشكیان: وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌ بێسه‌روبه‌ره‌كان له‌ مه‌یدانی جه‌نگدا ده‌ده‌ینه‌وه‌

2026-03-22 21:16 10152
سكرتێری ناتۆ: هاوکاری ئەمریکا دەکەین بۆ کردنەوەی گەروی هورمز

سكرتێری ناتۆ: هاوکاری ئەمریکا دەکەین بۆ کردنەوەی گەروی هورمز

2026-03-22 21:14 11718
ژێرده‌ریایی ئه‌تۆمی به‌ریتانیا گه‌یشتۆته‌ ده‌ریای عه‌ره‌ب

ژێرده‌ریایی ئه‌تۆمی به‌ریتانیا گه‌یشتۆته‌ ده‌ریای عه‌ره‌ب

2026-03-22 21:12 11414
ئه‌مریكا ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئێران فڕۆكه‌یه‌كی ئێف15ی خستبێته‌ خواره‌وه‌

ئه‌مریكا ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئێران فڕۆكه‌یه‌كی ئێف15ی خستبێته‌ خواره‌وه‌

2026-03-22 21:10 4635
وەزارەتی پێشمەرگە: بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان هێرشکرایە سەر یەکێک لە بارەگاکانمان لە چەمچەماڵ

وەزارەتی پێشمەرگە: بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان هێرشکرایە سەر یەکێک لە بارەگاکانمان لە چەمچەماڵ

2026-03-22 16:15 11282
بەهۆی هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر باشووری ئیسرائیل زیاتر لە ١٦٠ کەس بریندار بوون

بەهۆی هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر باشووری ئیسرائیل زیاتر لە ١٦٠ کەس بریندار بوون

2026-03-22 16:13 6075